Als we gestrest zijn, teveel werk hebben of ons leeg voelen, dan regent het adviezen: doe aan yoga, mediteer, ga wandelen, adem beter, eet gezond. Kortom: doe meer. En vaak zorgt dat alleen maar voor extra druk bovenop een al veel te lange to-dolijst. Maar wat als de échte vraag niet is “Wat kan je extra doen om beter met stress om te gaan?”, maar eerder “Wat kan je minder doen om minder stress te creëren?” En misschien ook wel: “Waar haal je het meeste energie uit?” Minder doen: geen zwakte, maar een bewuste keuze In een maatschappij die volle agenda’s en constante prestaties verheerlijkt, wordt minder doen soms bekeken als falen, luiheid of zwakte. Maar het is vaak net het omgekeerde. Minder doen betekent ruimte maken. Minder mentale druk. Minder versnippering. Minder constante eisen aan jezelf. Dat “minder” helpt je om terug naar een menselijker tempo te gaan. Je lichaam kan even op adem komen, en je hoofd nog meer. Het gaat niet over stoppen met alles (je hoeft echt niet in het andere uiterste te vervallen), maar over net genoeg vertragen om weer te kunnen ademhalen. Ja, yoga doen, wandelen en mediteren helpen zeker. Zolang ze geen extra verplichting worden of verbergen dat er een dieper probleem is. Kijk anders naar rust Als rusten voor jou betekent dat je tijd verliest, dat je lui bent of zelfs egoïstisch (“Ik neem tijd voor mezelf, terwijl…”), verander dan eens van perspectief: bekijk rusten niet als “niet productief zijn”, maar als “ruimte hebben om te recupereren.” Je weet dat de natuur verloopt volgens cycli (seizoenen, dag/nacht, actie/rust). Wel, ons lichaam werkt op dezelfde manier: het heeft afwisseling nodig tussen actie en recuperatie. Niet alleen om je goed te voelen, maar om het vol te houden op lange termijn. Haal energie uit andere activiteiten in je leven Als je een bezige bij bent, alles onder controle wil houden en moeilijk kan loslaten, stel jezelf dan deze eenvoudige vraag: waar haal ik echt energie uit, los van mijn werk? Wat doet jou goed? Waar laad je van op? Wat brengt je naar de kern van jezelf? Misschien is dat tijd doorbrengen met vrienden of familie, puur voor het plezier lezen, iets creëren zonder er iets van te verwachten, koken, spelen, observeren, luisteren… kortom: met iets anders bezig zijn dan met je verplichtingen. Deze zogezegd niet-productieve momenten zijn geen tijdverspilling. Ze zijn juist een diepe bron van energie. Ze herstellen je zenuwstelsel, verbinden je terug met jezelf en helpen je je prioriteiten in het juiste perspectief te zien. Minder doen om beter te leven Minder doen betekent niet dat je opgeeft. Het is bewust kiezen. Het is erkennen dat jouw energie kostbaar is, en dat je niet alles hoeft te doen, de hele tijd, helemaal alleen. Door zaken in je agenda te schrappen, zelfs dingen die je graag doet, en een groot stuk energie buiten je werk te zoeken, breng je jezelf terug in balans. Vaak is het precies door minder te doen dat je achteraf weer helderder, creatiever en zelfbewuster aan het werk gaat. En zo hangt je welzijn misschien niet af van meer dingen te doen, maar van ze anders te doen.