"Ja, schat, straks kom ik naast jou naar die serie kijken, maar ik werk nog snel iets af!" Nog snel een paar mails beantwoorden, één factuur opmaken en iets posten op mijn Instagram en Facebookpagina en dan ga ik in de zetel zitten om samen tv te kijken! Beloofd! Je beantwoordt de mails, en nog snel iets in de rand opzoeken om een beter antwoord te kunnen formuleren en dan de factuur, maar dan besef je dat je ook nog een andere dringende factuur dient op te maken en oh ja, dat moet nu via Peppol, dus nog snel ook dat. Klaar, maar dan had je jezelf beloofd om ook nog iets te posten op Instagram of Facebook! Ja dat moet ook nog vandaag, want morgen heb ik minder bereik en staat er al een afspraak op mijn programma, dus het moet nu nog. En voor je het beseft is het 22.45 uur en is het wat te laat geworden om de serie mee te kijken. Tot ongenoegen van je partner die alleen en verweest achterblijft in de zetel, maar ja, business first he, dat is je inkomen, dat zijn je klanten! Herkenbaar? Als zelfstandige (ondernemer) of freelancer gaat het niet over een korte periode of één avond niet je grenzen respecteren. Het is een patroon van maanden, jaren van overaanpassing en verantwoordelijkheid nemen om je business draaiende te houden. Je hoort het wel vaker: een zelfstandige heeft nooit gedaan en dat is zo, maar er is niemand in de wereld die voor jou kan bepalen waar je je grens legt, alleen jij kan dat gaan bepalen. Uitgeput of overmoe ligt vaak dichter op de loer dan je denkt, want er speelt financiële onzekerheid, onduidelijke werkuren, altijd bereikbaar willen zijn voor je klanten/cliënten/patiënten, moeilijk grenzen bewaken naar deze personen én je identiteit valt vaak samen met je werk. Veel ondernemers zijn trots op deze drive en het succes, maar ze verwarren wel vaak ambitie met stress. We kunnen 3 soorten van stress onderscheiden, van doenbaar naar totaal ongezond. Ga eens voor jezelf bepalen onder welke categorie jij valt. Acute stress Chronische stress Burn-outklachten Eerst even over acute stress. Acute stress is niet altijd slecht te noemen. Het helpt je focussen, helpt je om iets gedaan te krijgen op een periode of in een moment dat je anders niet zou gehaald hebben. Het is met andere woorden tijdelijk. Door zijn tijdelijkheid, kan je stresssysteem ook makkelijk nadien herstellen of tot rust komen. Natuurlijk dien je daar wel iets voor te gaan doen. Je dient balans te brengen na zo’n periode, of bewust iets te gaan doen wat je fijn vindt of je rust kan brengen. Het kan alles zijn: een wandeling, een etentje met vrienden of zelfs een goed warm bad. Sta er maar eens bij stil wat dit voor jou zou kunnen betekenen. Een volgende gradatie van ernst is chronische stress. Je staat als het ware continu aan. Je herstelmomenten verdwijnen of stel je uit tot ‘als je nog eens tijd over hebt’. Je kiest elke keer voor het voortdoen of een taak afwerken in plaats van een pauze. Je kiest om laat voort te werken en je legt de verkeerde prioriteiten omdat je werk altijd op de eerste plaats staat. En dan hoor je vaak: ‘Ja maar, mijn werk is mijn passie.’ Goed dat dit het geval is, maar ook jouw zenuwstelsel heeft af en toe rust nodig. Als je steeds blijft in de adrenaline-stand staan, dan wordt er teveel stresshormoon aangemaakt in je lichaam en dan spreken we van chronische stress. Op deze manier verdwijnen de rustmomenten. De eerste klachten treden op van meer moe-zijn of slechter slapen. Lees hierover zeker eens de vorige blog, die ging over statistieken bij zelfstandigen en allostatische belasting. Als we dan nog een stapje verder gaan, dan spreken we van burn-outklachten of burn-out. Dit sluipt er stiekem en traag in, doorheen wat hierboven vermeld staat. En plots op een dag staat het voor de deur: de man met de hamer, vaak benoemd als ‘Het licht ging uit’ of ‘Ik kreeg mijn klop.’ Natuurlijk zat het er al lang aan te komen en er waren al heel lange tijd veel klachten en kwaaltjes, maar je had er geen oog meer voor omdat je in je patronen aan het gaan was. Je bleef maar volhouden en doorgaan. Morgen zal ik wel eens rusten, een pauze nemen. Morgen… Je energie is stilaan volledig opgebrand en als je in dit stadium rust neemt of denkt ik ga eens een weekendje het wat rustiger aan doen, of een weekje op vakantie, dan helpt die rust niet meer. Het is te ver gekomen en er spelen ook heel wat kwalen en gezondheidsproblemen, steeds meer en meer. In dit stadium duurt herstel ook heel lang en daar heb je altijd professionele hulp bij nodig bij een gespecialiseerde burn-outcoach of een gespecialiseerde burn-outpsycholoog, zodanig dat je handvaten, tools en oefening krijgt om hieruit te komen, wat verder gaat dan alleen praten of rust nemen. Je zal ten gronde iets dienen te doen om uit deze nare periode te komen. Graag geven we je enkele korte tips mee waar je instant mee aan de slag kan gaan: Plan rust in je agenda als een klantenafspraak, neem rust minstens even serieus. Definieer je grens. Wanneer is je werkdag klaar? Wanneer is je omzet voldoende? Hoeveel cliënten/klanten/patiënten wil je maximaal? Check je energieniveau, net zoals je takenlijst. Spar met anderen. Dit kan veel doen. Teveel zelfstandigen dragen teveel alleen. Precies op dit gaan we in met meer tools en handvaten in de 2-delige live-sessies (of webinar-sessies) van Feeling Great om iets aan je stress te doen, zodanig dat jij niet maanden en jaren dient te herstellen. Verbindt ook met andere ondernemers en zelfstandigen. De volgende sessies zijn te vinden op Events | Feeling great Schrijf je nu in voor deze gratis inspirerende sessies die een verschil zullen maken in je dagdagelijkse leven en terug voor meer balans zullen zorgen tussen je werkleven en je rust. Nog een nadenker om mee te nemen en ter afsluiting: Wat zou er kunnen veranderen als je je energie even belangrijk maakt als je omzet? Ilse Hellinckx, erkend stress, burn-out- en loopbaancoach. Pak je levenskracht.